به گزارش سایت خبری راوی هنر، نشست نقد و بررسی فیلم سینمایی «مرجان» به کارگردانی و تهیهکنندگی میلاد بنیطبا، شامگاه یکشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۴ در پردیس سینمایی چارسو توسط گروه سینمایی هنر و تجربه برگزار شد.
در این نشست، ناصر سهرابی منتقد سینما با اشاره به مضمون اجتماعی فیلم گفت: «مرجان» مرا به یاد پروندههای حوادث سالهای گذشته میاندازد، جایی که دختران نوجوان به دلایل مختلف قربانی خشونت میشدند. او افزود: کارگردان تلاش کرده زن ایرانی را در موقعیتی خشونتبار به تصویر بکشد و این فیلم دارای فیلمنامهای جسورانه است که مخاطب را با چهرهای تازه از خشونت علیه زنان روبهرو میکند.
سهرابی با اشاره به آثار مشابهی همچون «نرگس» و «روسری آبی» از رخشان بنیاعتماد اظهار داشت: تصویر خشونت در جامعه امروز با گذشته تفاوت دارد و دیگر تنها به شکل فیزیکی محدود نمیشود. وی ادامه داد: سینمای اجتماعی امروز نیازمند جذابیت است و فیلم باید آنقدر مخاطب را درگیر کند که گذر زمان را احساس نکند. بهزعم او یکی از نقاط قوت فیلم «مرجان»، بازیگردانی هوشمندانه کارگردان و انتخاب متفاوت بازیگران، بهویژه نسیم ادبی است.
در ادامه این نشست، میلاد بنیطبا کارگردان و تهیهکننده فیلم، از انگیزه خود برای ساخت «مرجان» گفت: شروع این پروژه با شنیدن خبر قتل رومینا اشرفی بود که ذهنم را درگیر کرد و بعدها به دغدغهای جدی برایم تبدیل شد. او تأکید کرد: فیلم «مرجان» فقط روایتگر خشونت علیه یک زن نیست، بلکه در داستان آن، زن دیگری نیز در معرض خشونت خانوادگی قرار دارد. مخاطب اصلی من پدرهایی هستند که میخواهند بهجای فرزندان تصمیم بگیرند.
وی با بیان اینکه فیلمش قهرمان ندارد و بر روایت قصهمحور استوار است، تصریح کرد: از همان ابتدا آگاه بودم ممکن است هزینه تولید بازنگردد، اما برای من تأثیرگذاری اثر اولویت داشت. اگر حتی پنج نفر پس از تماشای فیلم از خشونت علیه زنان دست بردارند، من به هدفم رسیدهام.
در بخش دیگری از این نشست، منوچهر صانعی تدوینگر فیلم نیز با اشاره به نقش مهم تدوین در شکلگیری ساختار دراماتیک اثر گفت: تدوین فقط به ریتم محدود نمیشود و در روایتسازی نیز بسیار تأثیرگذار است. وی با اشاره به همکاری زندهیاد امیر سماواتی در بازنگری بخشهایی از تدوین فیلم افزود: موارد ممیزی فیلم محدود بود و روند داستان دچار آسیب نشد.
صانعی در پایان خاطرنشان کرد: ساخت فیلم درباره خشونت علیه زنان نیازمند نگاهی تازه است، زیرا متأسفانه امروز شاهد افزایش قتلهای خانوادگی هستیم که برای بسیاری قابل باور نیست.
فیلم مرجان، ساختهی سید میلاد بنیطبا، اثری است اجتماعی با لحن درونی و ملتهب که خشونت پنهان علیه زنان را در بستری شخصی و تودرتو به تصویر میکشد. یکی از وجوه برجسته این فیلم، تدوین آن است؛ جایی که منوچهر صانعی، تدوینگر فیلم، با نگاهی تأملبرانگیز و دقیق، موفق شده است فضا و ریتمی روانشناسانه خلق کند که با جهان ذهنی شخصیت ها کاملاً همراستا باشد.
در مرجان، تدوین فراتر از تنظیم زمان و پیوستگی روایت، به یک زبان بصری مستقل تبدیل میشود؛ زبانی که بدون استفادهی مستقیم از دیالوگ یا تاکیدهای بیرونی، مخاطب را قدمبهقدم وارد تجربهی ذهنی کارکترها میکند. صانعی با بهرهگیری از برشهای سنجیده، حذف نماهای توضیحگر و جابهجاییهای زمانی کنترلشده، موفق شده است تنش روانی شخصیت را نه صرفاً نشان دهد، بلکه «منتقل» کند.
ویژگی قابلتوجه تدوین در این فیلم، توانایی آن در «نگهداشتن حس» است؛ چه در صحنههایی که زمان متوقف بهنظر میرسد، و چه در سکانسهایی که اضطراب، مانند ریتم تدوین، ضربآهنگ تندی به خود میگیرد. تدوینگر بهجای آنکه لحظات احساسی را برجسته کند، آنها را در بطن روایت حل میکند؛ و این همان جاییست که تدوین از کارکرد فنی فراتر میرود و به عنصری تأثیرگذار در ساختن فضای درونی فیلم بدل میشود.
سکانس فرار مرجان از مراسم ازدواج اجباری، نقطه اوج این کیفیت است. صانعی با انتخاب ریتمی تند، سکوتهایی سنگین، و حذف آگاهانهی برخی لحظات آشکار، موفق میشود ترسی را منتقل کند که بیشتر «احساس» میشود تا «دیده». این نوع روایتگری تصویری، بهویژه در روایت تجربههای درونی شخصیتها، کارکردی اساسی دارد.
تدوین مرجان نشان میدهد چگونه میتوان با اتکا بر زبان تصویر، فضای روانی یک شخصیت را بیهیاهو و بیتکلف بازآفرینی کرد. این تدوین نه در تقابل با سایر عناصر، بلکه در امتداد مسیر کلی فیلم عمل میکند و با حفظ لحن اثر، عمق بیشتری به آن میبخشد.
در شرایطی که سینمای اجتماعی گاهی گرفتار توصیفگری یا دیالوگزدگی میشود، مرجان تجربهای متفاوت ارائه میدهد: روایتی درونی و تلخ که بخش مهمی از قدرت آن، مدیون تدوینی است که بهجای روایت صرف، «حس» میسازد.